Właściwości łopianu, czyli dlaczego warto stosować popularny „rzep”

Czym jest łopian?

Łopian pospolity (Arctium L.) należy do rodziny astrowatych. W Polsce owoc łopianu jest znany jako rzep. Występuje około 40 podgatunków tej rośliny. Naturalnie występują nie tylko w rodzimej Europie, lecz również w północno-zachodniej Afryce. Roślina jest dwuletnią byliną o korzeniu palowym z licznymi rozgałęzieniami i cienkiej łodydze. Kwitnie w wakacje (od lipca do sierpnia). Kwiaty mają różowoczerwone zabarwienie i charakterystyczne kuliste koszyczki z łuskami haczykowatymi.

Łopian – właściwości odżywcze

W suszonym korzeniu łopianu jest około 72 kcal, z czego większość to węglowodany. Suszony korzeń łopianu zawiera również 3,5 g błonnika pokarmowego. Oprócz tego łopian jest źródłem takich składników aktywnych jak: polisacharyd inulina, wit. C, olejki eteryczne, garbniki, fitosterole, kwasy organiczne, saponiny i innych cennych dla zdrowia składników odżywczych.

Łopian jest świetnym źródłem przeciwutleniaczy takich jak: kwercetynę, luteolinę i kwasy fenolowe. Dzięki temu chroni komórki przed uszkodzeniami spowodowanymi przez wolne rodniki. Przeciwutleniacze zmniejszają również stan zapalny w organizmie. Owoc łopianu zawiera podobne właściwości lecznicze jak korzeń

Na jakie dolegliwości warto stosować łopian?

Jak już wspomnieliśmy, łopian jest świetnym źródłem wielu cennych witamin i minerałów, soli mineralnych i przeciwutleniaczy. Wszystko to sprawia, że właściwości lecznicze łopianu wykorzystywane są przy leczeniu różnorodnych dolegliwości.

Pomaga w zwalczaniu różnorodnych stanów zapalnych

Zawarte w roślinie przeciwutleniacze zmniejszają stany zapalne w organizmie, a tym samym pomagają w zapobieganiu różnorodnym chorobom. Jedno z badań[1] udowodniło, że korzeń łopianu zmniejsza markery stanu zapalnego u pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów.

Ma korzystny wpływ na cukrzycę

Korzeń łopianu stabilizuje poziom glikemii i obniża poziom glukozy we krwi. Dlatego herbata z korzenia łopianu polecana jest zwłaszcza dla osób z cukrzycą oraz cierpiących na insulinoodporność.

Stymuluje usuwanie toksyn z krwioobiegu

Jedną z najważniejszych funkcji łopianu jest usuwanie toksyn z krwioobiegu. Badanie[2] wykazało, że korzeń łopianu zwiększa krążenie krwi, a tym samym ukrwienie skóry.

Wspomaga usuwanie toksyn z organizmu

Korzeń łopianu jest moczopędny i napotny, dzięki temu wspomaga usuwanie toksyn z organizmu. Zapobiega również zatrzymywaniu wody w organizmie.

Wspomaga pracę układu pokarmowego

Korzeń łopianu zawiera inulinę, która ma właściwości prebiotyczne – stymuluje trawienie, zmniejsza stany zapalne w jelitach oraz pomaga w usuwaniu toksyn. Zawiera substancje śluzotwórcze (mucyny), które działają ochronnie na błonę śluzową żołądka i stymuluje jej regenerację (co jest bardzo ważne zwłaszcza przy stanach zapalnych, czy przy refluksie żołądkowo-jelitowym).

Stymuluje pracę wątroby

Przeciwutleniacze zawarte w łopianie wspierają pracę wątroby, a tym samym pomagają w usuwaniu szkodliwych produktów przemiany materii i toksyn. Wspierają naturalną detoksykację tego narządu.

Może hamować wzrost niektórych nowotworów

Cząstkowe analizy naukowe[3] udowodniły, że zawarte w korzeniu łopianu przeciwutleniacze mają działanie „silnie hamujące” wzrost komórek rakowych. Choć wstępne badania są obiecujące, to potrzebne są badania na ludziach, które potwierdzą tę śmiałą teorię.

Może być stosowany jako afrodyzjak

Korzeń łopianu może być stosowany jako afrodyzjak. Badanie[4] na szczurach udowodniło, że ekstrakt z korzenia łopianu poprawił funkcje seksualne u samców. Niezbędne są badania na ludziach.

Wspomaga leczenie problemów skórnych

W medycynie naturalnej korzeń łopianu od dawana wykorzystywany jest do leczenia chorób skórnych takich jak: egzema czy trądzik. Analizy naukowe[5][6] udowodniły, że działanie antybakteryjne i przeciwzapalne korzenia łopianu może być wykorzystywane w miejscowych problemach skórnych m.in. w leczeniu różnorodnych miejscowych oparzeń. Korzeń łopianu zawiera arctiina i lignany, które sprawiają, że skóra prezentuje się młodziej. Ma właściwości detoksykujące, dzięki temu pomaga w usuwaniu szkodliwych substancji, które mogą uszkodzić skórę.

Korzeń łopianu na włosy

Ten surowiec zielarski zalecany jest jako środek wzmacniający włosy. Odwar z łopianu można stosować w celu wzmocnienia struktury włosa, hamuje ich wypadanie i stymuluje ich porost (pojawiają się tzw. baby hair). Jeśli cierpisz na łupież, łojotok lub łysienie łojotokowe, to płukanka z łopianu świetnie sprawdzi się w przypadku takich dolegliwości. Gdy masz stan zapalny skóry głowy, to zastosuj olejek łopianowy lub wcierkę.

Jak stosować łopian?

Korzeń łopianu najczęściej stosowany jest jako odwar lub napar. Można stosować zewnętrznie jako płukankę, np. na włosy lub wewnętrznie jako herbatkę. Zaleca się stosowanie soku z łopianu 4-6 razy dziennie doraźnie w różnorodnych stanach zapalnych układu pokarmowego, np. stanach zapalnych dróg moczowych, czy zaburzeniu przemiany materii.

Przeciwwskazania do stosowania

Nie zaleca się stosowania korzenia tej rośliny, gdy masz uczulenie na stokrotki lub chryzantemy, ponieważ może wystąpić reakcja alergiczna.

Nie ma dostępnych badań, które potwierdzałyby, że można stosować korzeń czy owoc łopianu u dzieci. Dlatego nie zaleca się stosowania tej rośliny u najmłodszych. Nie zaleca się stosowania tej rośliny przez kobiety w ciąży i karmiące piersią.

Łopian – skutki uboczne

Korzeń łopianu większego uważany jest za bezpieczny do stosowania. Nie zaleca się przekraczania dziennej dawki do spożycia. Mimo tak wielu właściwości leczniczych łopian ma działanie moczopędne, dlatego nie może być stosowany przez osoby odwodnione lub przyjmujące za małą ilość płynów.

[1] https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/1756-185X.12477

[2] https://link.springer.com/?utm_medium=affiliate&utm_source=commission_junction&CJEVENT=4b85ee963dc411ee814ccb070a18ba73&utm_campaign=CONR_BOOKS_ECOM_GL_PHSS_ALWYS_DEEPLINK&utm_content=textlink&utm_term=PID100090071&?utm_medium=affiliate

[3] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5880935/

[4] https://bmccomplementmedtherapies.biomedcentral.com/articles/10.1186/1472-6882-12-8

[5] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24931753/

[6] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20981575/