Dziewanna właściwości i zastosowanie

Czym jest dziewanna?

Dziewanna (łac. Verbascum L.) to roślinna wielokwiatowa dwuletnia należąca do rodziny trędownikowatych.  Dziewanna drobnokwiatowa ze względu na swoje żółte kwiaty nazywana jest „świecą królewską”. Jeszcze kilka dekad temu nazywana była „laską św. Piotra”, ponieważ była poświęcona razem z innym ziołami 15 sierpnia.

Dziewanna rośnie głównie na ugorach i nieużytkach, a nawet na łąkach czy ogródka. W naturalnych warunkach występuje w krajach o umiarkowanym klimacie. W zależności od stanowiska może urosnąć nawet do 3 m wysokości. Wyróżnia się strzelistą budową. Dziewanna wielokwiatowa uważana jest za jedną z najbardziej miododajnych roślin.

Pierwsze wzmianki o właściwościach prozdrowotnych pochodzą z I w. n.e. od greckiego lekarz Dioskurydes, który nazywał dziewannę Flego lub Fluma. Z właściwości tego zioła korzystał również ojciec medycyny – Hipokrates. Obecnie dziewanna uznawana jest za cenny surowiec leczniczy, który może być stosowany zarówno zewnętrznie, jak i doustnie.

Dziewanna – właściwości

Właściwości prozdrowotne dziewanny wynikają głównie z obecności cennych dla zdrowia związków chemicznych, takich jak:

• saponiny o właściwościach przeciwzapalnych, łagodzących ból i przeciwnowotworowych;
• flawonoidy o właściwościach przeciwutleniających i przeciwzapalnych
• glikozydy fenyloetanoidowe mają działanie przeciwzapalne, przeciwutleniające i przeciwwirusowe
• irydoidy o właściwościach przeciwzapalnych

Dziewanna – właściwości lecznicze

Ze względu na swoje wyjątkowe właściwości dziewanna znalazła zastosowanie w fitoterapii do leczenia wielu różnych schorzeń.

Ma właściwości przeciwwirusowe i antybakteryjne

Dziewanna ma właściwości przeciwwirusowe – pomaga w zwalczeniu wirusa grypy A i opryszczki. Liście dziewanny wykazują działanie antybakteryjnie (zarówno w bakterii Gram-dodatnich, jak i Gram-ujemnych). Dlatego stosowanie liścia dziewanny jest skuteczne w leczeniu takich bakterii jak:

• Klebsiella pneumoniae
• E coli
• Staphylococcus aureus

W kwiatach dziewanny są również związki o działaniu przeciwnowotworowym i przeciwdrobnoustrojowym.

Na różnorodne choroby górnych dróg oddechowych

Dlatego dziewanna w medycynie naturalnej stosowana jest na przeziębienie i grypę jako środek łagodzący suchy kaszel, ból gardła czy chrypkę. Działa wykrztuśnie (pomaga odkrztuszać zalegający śluz), a tym samym zmniejsza dolegliwości bólowe. Łagodzi również astmę.

Wspiera układ pokarmowy

Właściwości lecznicze dziewanny wspierają prace układu pokarmowego oraz łagodzą różnorodne dolegliwości takie jak: biegunka, czy bolesne skurcze. Dziewanna stymuluje ruch robaczkowy jelit, a tym samym pomaga w wypróżnianiu. Wspomaga regenerację błony śluzowej żołądka.

Pomaga w leczeniu bezsenności

Ma działanie relaksacyjne i rozluźniające, dzięki temu pomaga wyciszyć się po ciężkim dniu i ułatwia zasypianie.

Łagodzi ból

Regularne picie dziewanny łagodzi bóle stawów o różnorodnym pochodzeniu m.in. reumatologiczne, czy dny moczanowej. Napar z dziewanny łagodzi również nerwobóle o różnorodnym pochodzeniu.

Łagodzi objawy alergii

Regularne stosowanie dziewanny łagodzi objawy alergii zarówno tej wziewnej, jak i skórnej np. pokrzywki.

Łagodzi stan zapalny ucha

Olej z dziewanny łagodzi stan zapalny ucha.

Dziewanna znalazła zastosowanie w przemyśle kosmetycznym. O działaniu tego zioła na urodę pisał Syreniusz, polski lekarz i botanik. Roślina ta wykazuje działanie:

• wygładzające zmarszczki
• łagodzące – zmniejsza stany zapalne i różnorodne podrażnienia skórne
• tonizujące – oczyszcza skórę,
• kojące – zmniejszają różnorodne dolegliwości skórne i przyspieszają gojenie się ran.
• wzmacnia włosy.

Zastosowanie dziewanny

Ze względu na szerokie spectrum działania z dziewanny przygotowywane są różnorodne specyfiki. Jednym z najpopularniejszych z nich jest napar z dziewanny, które może być przygotowany zarówno ze świeżej, jak i suszonej rośliny. Taki napój warto pić w sezonie grypowym. Preparaty z dziewanny, które stosowane są w leczeniu dolegliwości to:

• napar z dziewanny
• odwar z dziewanny
• nalewka z dziewanny
• syrop z dziewanny
• olejek z dziewanny,
• ekstrakt z dziewanny

Już w XI w.  Hildegarda z Bingen zalecała stosowanie dziewanny jako przyprawy kuchennej. Zalecała, aby suszonymi kwiatami dziewanny posypywać naleśniki lub mięso, a nawet dodawać do sałatek.

Przeciwwskazania do stosowania dziewanny

Mimo że jest to surowiec leczniczy nie może być stosowany u każdego. Najważniejszym przeciwwskazaniem jest uczulenie na tę roślinę. Z uwagi na brak badań nie zaleca się stosowania preparatów z dziewanną u dzieci poniżej 12 roku życia, kobiet w ciąży czy karmiących piersią. Nalewki z dziewanny nie zaleca się spożywać osobom, które prowadzą pojazdy mechaniczne.

Skutki uboczne stosowania dziewanny

Skutki uboczne preparatów z dziewanny mogą dotknąć osoby nadwrażliwe na jej działanie. Czasami, choć rzadko występują różnorodne reakcje skórne lub duszności. W przypadku występowania jakichkolwiek skutków ubocznych podczas stosowania preparatów z dziewanny zaleca się natychmiast odstawić produkt i skonsultować się z lekarzem.