Czym jest dziurawiec zwyczajny?

Dziurawiec zwyczajny to roślina występująca także pod nazwą ziela świętojańskiego. Jest byliną, porastają głównie łąki i lasy. Kwitnie na żółto od czerwca do września. Podczas zbiorów ścina się szczyty kwitnących pędów, pozostawiając 1/3 wysokości rośliny. Nie zbiera się przekwitniętych kwiatostanów. Ze względu na swoje właściwości dziurawiec od dawna wykorzystywany jest w medycynie naturalnej.

Jakie substancje aktywne zawiera dziurawiec?

Ziele dziurawca swoje właściwości lecznicze zawdzięcza szeregowi roślinnych substancji chemicznych. Substancje aktywne to m.in.

• hiperycyna działa uspokojająco i fotouczulajaco
• hyperozyd wykazuje działanie moczopędne
• hyperforyna ma działanie antyboliczne i przeciwdepresyjne
• kwertyna i rutyna mają właściwości uszczelniające naczynia krwionośne
• kwasy fenolowe i flawonoidy mają działanie przeciwzapalne, antyoksydacyjne (zwalczają wolne rodniki) i przeciwobrzękowe
• garbniki wykazują działanie bakteriobójcze, ściągające, żółciotwórcze i żółciopędne.

Oprócz tych substancji aktywnych dziurawiec zawiera również olejki eteryczne, kwasy organiczne, pektyny, cholinę oraz witaminy A i C.

Dziurawiec – właściwości i zastosowanie

Dziurawiec zwyczajny już wieki temu nazywano lekarzem od ran. Nie bez przyczyny jest to roślina, która ma wiele prozdrowotnych właściwości. Stosowany jest w przypadku schorzeń układu oddechowego i moczowego oraz stanach zapalnych błony śluzowej. Jest rośliną działającą przeciwbiegunkowo i bakteriostatyczne, zapobiega występowaniu bolesnych skurczów mięśni gładkich przewodu pokarmowego. Dlatego preparaty zawierające dziurawiec polecane są na problemy trawienne. Są to m.in. herbatki regulujące trawienie z krwawnikiem. Roślina polecana jest również w zaburzeniach równowagi nerwowej.

Stymuluje pracę układu pokarmowego

We współczesnej fitoterapii stosuje się jako środek pobudzający wydzielanie soków trawiennych, co ułatwia i przyspiesza trawienie. Jest pomocny także w leczeniu schorzeń dróg żółciowych i żołądka.  W przypadku problemów z układem pokarmowym zaleca się stosowanie herbatek na trawienie z krwawnikiem i dziurawcem.

Na bielactwo

Wyciąg z dziurawca stosowany jest pomocniczo w leczeniu bielactwa (zanik pigmentu skóry). Najczęściej są to doustne preparaty. Zaleca się jednocześnie smarowanie miejsca dotkniętego bielactwem sokiem lub olejem z dziurawca.

Przyspiesza gojenie ran

Stosowanie zewnętrznie ziela dziurawca przyspiesza gojenie się ran, leczenie oparzeń i odmrożeń. Ma działanie ściągające i antyseptyczne na błonę śluzową. Przyspiesza regenerację uszkodzonych miejsc skóry.

Poprawia stan skóry twarzy

Dziurawiec ma właściwości antybakteryjne, dzięki temu lekki napar z dziurawca świetnie sprawdza się do leczenia stanów zapalnych skóry twarzy. Herbatę z dziurawca można stosować do przemywania skóry. W składzie wielu preparatów kosmetycznych można znaleźć wyciągi z tej rośliny.

Uspokaja i ma działanie przeciwdepresyjne

Dziurawiec zawdzięcza hyperycynie, która wykorzystywana jest w zmniejszaniu dolegliwości związanych z chorobami neurodegardycjnymi. Ma właściwości uspokajające, dzięki temu jest pomocny w stanach wyczerpania nerwowego.

Dogłębna analiza naukowa [i] wykazała, że dziurawiec nie zawsze jest skuteczny w leczeniu depresji. Badanie to wykazało, że choć roślina jest powszechnie stosowane w Europie jako lek na depresję, to jest skuteczne tylko w początkowych niewielkich stanach depresyjnych. Nie zastąpi również leczenia farmakologicznego ani konsultacji lekarskiej.

Jak stosować to ziele?

Napary z dziurawca można pić 3 razy dziennie. Wystarczy tylko zalać susz gorącą, ale niewrzącą wodą, a następnie parzyć przez 5-10 minut. Suszone zioła są jednym ze składników prozdrowotnych nalewek. Odwar z dziurawca do przemywania ran można przygotować zarówno ze świeżych, jak i suszonych części rośliny.

Dziurawiec – przeciwwskazania do stosowania

Przeciwwskazaniem do stosowania dziurawca jest stosowanie leków antydepresyjnych, antykoncepcyjnych, cyklosporyny (lek zapobiegający odrzuceniu przeszczepu), leku na HIV, przeciwnowotworowych oraz rozrzedzających krew, np. heparyny.

Nie należy stosować dziurawca oraz leków na depresję, ponieważ wchodzi w interakcję z preparatami farmakologicznymi i może doprowadzić do zespołu serotoninowego, czyli nadmiernego wzrostu serotoniny. Objawia się np. drgawkami, halucynacjami, a w skrajnych przypadkach nawet śmiercią.

Jeśli leczysz się na przewlekłe choroby, to przed zastosowaniem preparatów z dziurawcem to skonsultuj się z lekarzem.

Skutki uboczne stosowania dziurawca

Gdy masz jasną karnację, zmiany skórne lub cierpisz na nadwrażliwość na światło słoneczne, to zawarta w dziurawcu hipercyna może przyczynić się do powstania reakcji fototoskycznej. Dlatego zaleca się ograniczenie przebywania na słońcu podczas stosowania kuracji dziurawcem.

Może również powodować wzrost ciśnienia krwi, dlatego dziurawca nie powinny stosować osoby cierpiące na nadciśnienie.

Można samodzielnie zebrać ziele dziurawca, lecz jest to często kłopotliwe. Dlatego zalecamy zakup suszu w aptekach i sklepach zielarskich. Przed zastosowaniem dziurawca należy skonsultować się z lekarzem lub zielarzem, aby zostały dobrane odpowiednie dawki.

[i] https://www.nccih.nih.gov/health/st-johns-wort-and-depression-in-depth